Duurzaam mag ook mooi zijn: Een andere kijk op de wijk door nieuwe gevels

26-01-2016

Tegenwoordig puilt de markt uit van de hippe terminologie. Renoveren en Groot Onderhoud bestaan al wel een tijdje, maar Revitalisatie en Transformatie, Opwaarderen en Transformeren komen ook steeds vaker om de hoek kijken. Daarnaast moet een gebouw natuurlijk voldoen aan Duurzaamheid, willen we een Gezond Leefklimaat en wordt er gevraagd naar de Milieu-effecten (wilt u nog even met koolstof uw voetafdruk op papier zetten).

Dan zijn er uiteraard nog de eigenlijke vragen die van belang zijn voor de subsidie-aanvraag, te weten de uiteindelijke Energieprestatie. Daarin is inmiddels ook ruime keuze voorhanden, want ‘we’ willen tenminste een B-label (of zit u nog op het C-label traject?), maar beter is natuurlijk altijd goed. Inmiddels worden er meer en meer Energieneutraal, Passief Bouwen en Nul-op-de-Meter veranderingen gevraagd en dat zie ik als een positieve ontwikkeling. NOM en Passief Bouwen is namelijk écht gebaseerd op het aloude principe van de Trias Energetica: eerst terugdringen van de warmtevraag en daarna pas kijken wat je dan nog duurzaam (daar istie weer) op of rondom het object kunt opwekken. En ja, dat kan ook prima in verschillende fasen gerealiseerd worden.

Inmiddels is de EPV voor woningcorporaties aangenomen in de Tweede Kamer; een kleine stap naar de Eerste Kamer en we kunnen grootschalig ‘los’. Want de EPV maakt NOM werkelijk tot een interessante en betaalbare optie. En als dát zo is, waarom dan blijven aanmodderen met een B-label visie? Is een B-label verandering namelijk nu wel écht zo verduurzamend als je met het vullen van de spouw nog altijd het isolatiewaardeniveau van de jaren ’80 verkrijgt?

Zichtbare verandering

Een belangrijk punt in deze aanpak van gebouwen is dat er een zichtbare verandering plaatsheeft van de schil. Het dak wordt opgehoogd door de hogere isolatiewaarde en ook de gevels gaan in diezelfde dikteverandering mee. Afhankelijk van welk uitgangspunt je kiest, wordt er gekozen voor prefab gevelelementen of wordt de gevel in het werk opgedikt met isolatie en een afwerking. Dan komt de (on)voorspelbare factor om de hoek kijken: de nieuwe uitstraling van het gebouw. Ik begrijp best dat we niet weer de flats helemaal in pasteltinten gaan stucen zoals in de jaren ’80. De uitstraling van die wijken is inmiddels bekend, maar isoleren betekent niet dat er geen mooie nieuwe wijken kunnen ontstaan.

Inmiddels is er aan de kant van de aanbieders op de markt ook een tendens ontstaan die ontwerpers in staat stelt zelfs hele eigen gevelontwerpen te realiseren. Ik bedoel daarmee te zeggen, dat je het ontwerp van de gevel helemaal zelf bedenkt, zonder dat je door een vaste steenmaat, tegelformaat  of plaatmaat wordt dwarsgezeten. Het is natuurlijk makkelijk om naar de vertrouwde baksteen te grijpen, maar als je doet wat je deed, krijg je wat je kreeg. En als we Nederland een beetje willen omturnen naar een NOM-land, kan het geen kwaad om ook andere opties te bekijken.

Nieuwe kijk

Zo zien we graag de gevel van een gebouw veranderen naarmate we op andere afstanden het bekijken. Zie ik op 100 meter nog altijd die baksteen of wil ik meer tactiliteit en bijvoorbeeld een meer verweerd karakter dat zich op 10 meter anders openbaart dan op 100 meter? Door juist andere keuzes te maken in het gevelontwerp in zowel indeling als afwerking, zorg je dat er een verrassend nieuwe kijk op de wijk ontstaat. Als je dat implementeert in een wijkvisie, is dit hét moment om af te rekenen met oude gewoonten en situaties die in een wijk als onprettig worden gezien.

Ervaring leert ons dat als een dergelijke aanpak zich in een wijk ontrolt, bewonersgedrag ook verandert. Huidige voortuinen worden ineens door bewoners als een dissonant gezien en aangepakt. Een positief neveneffect, want dit zorgt letterlijk voor een opgeruimd beeld in de straat.

Houd wel rekening met de nieuwe vorm van gevel die er aan het gebouw wordt gehangen. Als je bijvoorbeeld met prefab gevelelementen werkt, kan een baksteenstrip van zo’n 25 mm inclusief lijm en voeg al gauw zo’n 40 tot 50 kg/m² toevoegen aan het gevelelement. Buiten dat levert dat dus weer extra gevolgen op voor de verankering en indirect dus voor de prijs van de aanpak. Een natuursteen afwerking van 1 cm dun of een prefab stucelement van nog geen 10 kg/m² levert in dat geval wellicht een heel fraai alternatief.

Bron: Renovatieprofs.nl




<< terug